Son Eklenen Yazılar
CAMWorks TBM Nedir? Tolerans Tabanlı İşleme Stratejileri ve Uygulama
By Aleyna Gelir
Bu makalede, CAMWorks TBM (Tolerance-Based Machining) kullanarak tolerans tabanlı işleme stratejilerinin nasıl oluşturulacağını ve bu stratejilerin farklı tolerans aralıklarıyla nasıl uyumlu hâle getirileceğini inceleyeceğiz. Özellikle, parçalar üzerindeki işlenebilir özelliklerin çıkarılması ve toleranslara göre doğru işleme stratejilerinin seçilmesi sürecini adım adım ele alacağız. Ayrıca, Küçük Boyut Stratejisi, Nominal Boyut Stratejisi ve Büyük Boyut Stratejisi gibi farklı tolerans yaklaşımlarını uygulamalı örneklerle detaylandıracağız. Bu işlem sayesinde işlem oluşturmanın ne kadar etkili ve kısa süreceğini gözlemleyeceğiz. Bu sayede, CAMWorks TBM aracılığıyla daha verimli ve doğru üretim planlaması yapılması sağlanacaktır.
Elimizde toleransları belirlenmiş bir parça bulunmaktadır.
CAMWorks ortamında bu parçaya ait işlenebilir unsurlar, “Extract Machinable Features” (İşlenebilir Özellikleri Çıkar) komutu kullanılarak otomatik olarak belirlenebilir. Bu işlem sonucunda, CAMWorks parça üzerindeki delik, cep, profil gibi işlenebilir unsurları analiz ederek, sistemin tanımladığı varsayılan işlem özelliklerini oluşturur.
(İlgili görselde, bu işlem sonrasında CAMWorks tarafından otomatik olarak çıkarılan işlem stratejileri görülmektedir.)
Bu işlem planlarını, farklı tolerans aralıklarına göre düzenlemek CAMWorks TBM (Tolerance-Based Machining) ile mümkündür. CAMWorks TBM sekmesine girdiğimizde karşımıza dört farklı seçenek çıkmaktadır. Örneğimizde frezeleme işlemi gerçekleştirdiğimiz için, sadece frezeye özgü iki seçenek aktif hâle gelmektedir.
“Tolerans Tabanlı İşleme (Freze) – Ayarlar” seçeneğine girdiğimizde sistem, belirli tolerans değerlerine göre işlem parametrelerini yapılandırmamıza olanak tanır.
Bu aşamada karşımıza, tolerans değerlerine göre işlem ataması yapabileceğimiz bir pencere açılmaktadır. İlk olarak, bu pencerenin temel bileşenlerini tanıyalım.
Açılan pencerede, mm ve inç cinsinden değerler için, parçanın hangi özelliğine göre tolerans aralığı belirleneceği seçilebilmektedir. Bu pencere, kullanıcıya detaylı bir şekilde strateji tanımlama ve yönetme imkânı sunar.“Çoklu Yüzey Aralığı” sekmesi, 3 eksenli işlemlerde varsayılan işleme stratejisini değiştirebildiğimiz bölümdür. Biz bu makalemizde “Tolerans Aralığı – Freze (mm)” seçeneğini kullanarak belirlediğimiz tolerans aralıklarına göre özel stratejiler oluşturacağız.
- Unsur Başlığı: CAMWorks içerisinde tanımlanabilen işlenebilir unsurların listesini içerir.
- Varsayılan Strateji: Toleransları belirtilmemiş bir parça için sistemin önerdiği genel stratejileri gösterir.
- Takım Dayalı Koşullar: Tanımlanan tolerans aralığı koşullarının kaç adet olduğunu ve hangi koşullar altında geçerli olduklarını gösterir.
- Tolerans Aralığı: Hangi tolerans değerleri aralığında çalışılacağını belirleyen bölümdür. Bu aralıklar, kalem simgesine tıklanarak açılan pencereden kullanıcı tarafından oluşturulur.
(Görselde, tüm bu başlıkların bulunduğu arayüz yer almaktadır. Her bir başlık, tolerans tabanlı işleme stratejisinin nasıl şekillendirileceğiyle ilgili detaylar sunmaktadır.)
Tolerans aralığı oluşturulurken dikkat edilmesi gereken en önemli konu, bu aralıkların nasıl hesaplandığıdır:
Tolerans Aralığı = Pozitif Tolerans Değeri – Negatif Tolerans Değeri
Bu hesaplama, parça üzerindeki ölçü farklarını dikkate alarak, hangi stratejinin uygulanacağına karar verilmesini sağlar.
(Görselde, tüm bu başlıkların bulunduğu arayüz yer almaktadır.)
Tolerans Stratejileri
CAMWorks TBM’de toleranslara göre işleme stratejisi belirlerken, tolerans değerlerinin simetrik ya da asimetrik olup olmamasına göre farklı stratejiler kullanılmaktadır. Aşağıda bu stratejiler ve hangi durumlarda tercih edilecekleri açıklanmıştır:
- Küçük Boyut Stratejisi:
Tolerans aralığı simetrik değilse ve negatif tolerans değeri, pozitif tolerans değerinden büyükse, bu strateji uygulanır.
(negatif değer > pozitif değer)
Bu durumda iş parçası, nominal değerin altında kalacak şekilde daha hassas işlenir. - Nominal Boyut Stratejisi:
Tolerans değeri simetrik ise, yani pozitif ve negatif tolerans değerleri birbirine eşitse bu strateji kullanılır. - (pozitif değer = negatif değer)
Parça, nominal ölçüye tam olarak işlenmeye çalışılır. - Büyük Boyut Stratejisi:
Pozitif tolerans değeri, negatif tolerans değerinden büyükse bu strateji tercih edilir.
(pozitif değer > negatif değer)
Bu durumda iş parçası, nominal değerin üzerinde kalacak şekilde işlenir.
Stratejimizi değiştirmek istediğimizde, ilgili stratejinin üzerine tıklamamız ve açılan listeden istediğimiz stratejiyi seçmemiz yeterlidir. CAMWorks, bu seçimi baz alarak işleme süreçlerini otomatik olarak yeniden düzenler.
Tüm gerekli ayarları tamamladıktan sonra, CAMWorks TBM sekmesinde yer alan “Tolerans Tabanlı İşleme – Çalıştır” seçeneğini kullanarak, belirlediğimiz toleranslara göre işleme sürecini başlatabiliriz. Bu adım, CAMWorks’ün tolerans değerlerine dayalı olarak uygun takım yollarını ve işleme stratejilerini otomatik şekilde oluşturmasını sağlar.
Açılan pencerede “Çalıştır” sekmesi üzerinden CAMWorks’ün hangi verilere dayanarak strateji oluşturmasını istediğimizi belirlememiz gerekir. Bu noktada, sistemin hangi kriterleri dikkate alacağını seçmek için ilgili kutucukları işaretleriz.
Biz bu örnekte tolerans aralığı tanımladığımız için, “Tolerans Aralığı – Freze (mm)” kutucuğunu işaretledik. Bu seçim sayesinde hem oluşturduğumuz stratejileri kontrol edebiliriz.
Tolerans Aralığı Freze (mm) sekmesi içerisinden parça üzerindeki işlenebilir özellikleri otomatik olarak çıkarabiliriz.
(Görselde kullanılacak işlem stratejileri bulunmaktadır.)
Ayrıca, bu sekmede siyah renkle yazılmış satırlar, parça üzerinde CAMWorks tarafından algılanmış ve tanımlanmış olan işlenebilir unsurları temsil eder. Bu sayede kullanıcı, hangi unsurların sisteme tanıtıldığını kolayca görebilir.
Uygulama:
Yeni tanımlanan tolerans değerlerine göre CAMWorks TBM sistemi, işleme stratejilerini aşağıdaki gibi sınıflandırmıştır:
- Düzensiz Hücre 1:
Negatif tolerans değeri pozitiften büyük olduğu için Küçük Boyut Stratejisi uygulanmıştır.
Hesaplanan tolerans aralığı:
0,10 – (-0,25) = 0,35 mm - Düzensiz Hücre 2:
Pozitif tolerans değeri negatife göre daha büyük olduğundan, Büyük Boyut Stratejisi tercih edilmiştir.
Hesaplanan tolerans aralığı:
0,25 – (-0,10) = 0,35 mm - Dikdörtgen Hücre 1, Düzensiz Hücre 3 ve Düzensiz Hücre 4:
Bu unsurlar için pozitif ve negatif tolerans değerleri eşit olduğundan, sistem Nominal Boyut Stratejisini kullanmaktadır.
Düzensiz hücreler için, görselde görüldüğü üzere uygun stratejiler tanımlanmıştır. Daha sonra işlenebilir özellikleri çıkart komutu ile sistem, parça üzerindeki işlenebilir unsurları analiz etmiş ve tanımlamış olduğumuz stratejilere göre işlem planlarını oluşturmuştur.
Görüldüğü gibi, CAMWorks TBM yardımıyla, farklı tolerans aralıklarına uygun işleme stratejileri başarıyla uygulanmış ve otomatik olarak sisteme entegre edilmiştir. Bu sayede, karmaşık tolerans yapılarına sahip parçalar için dahi esnek ve doğru bir üretim planlaması mümkün hâle gelmiştir.
© 2023 ABKTeknik. Tüm Hakları Saklıdır.
© 2023 ABKTeknik. Tüm Hakları Saklıdır.
